🧮 Farmakoloji Hesaplayıcı 📑 Endokrinoloji Derneği / TİTCK Sistemik Glukokortikoid Rehberi ✅ Doğrulanmış Formül

Sistemik Kortikosteroid Eşdeğerlik & Potens Dönüştürücü

Metilprednizolon, Prednizolon, Deksametazon, Hidrokortizon ve Betametazon anti-enflamatuar ve mineralokortikoid eşdeğer dozu.

📐 Matematiksel / Klinik Formül

Referans: 20 mg Hidrokortizon = 5 mg Prednizolon = 4 mg Metilprednizolon = 0.75 mg Deksametazon

📚 Referans Kılavuz & Konsensüs

Endokrinoloji Derneği / TİTCK Sistemik Glukokortikoid Rehberi

🧭 Bu skor ne ölçer?

Sistemik kortikosteroidler arasında geçiş yaparken kullanılan eşdeğerlik tablosu yalnızca anti-enflamatuar potensi dönüştürür. Mineralokortikoid etki, etki süresi ve HPA ekseni baskılanması bu dönüşümle taşınmaz — eşdeğer dozda verilen iki steroid klinik olarak eşdeğer davranmaz.

📋 Skorun değişkenleri ve puanları

Değişken	Puan	Açıklama
Hidrokortizon 20 mg	Referans	Kısa etkili (8-12 saat), yüksek mineralokortikoid etki
Kortizon asetat 25 mg	0.8× potens	Kısa etkili
Prednizon / Prednizolon 5 mg	4× potens	Orta etkili (12-36 saat), düşük mineralokortikoid etki
Metilprednizolon 4 mg	5× potens	Orta etkili, mineralokortikoid etkisi ihmal edilebilir
Triamsinolon 4 mg	5× potens	Orta etkili, mineralokortikoid etki yok
Deksametazon 0.75 mg	25-30× potens	Uzun etkili (36-72 saat), mineralokortikoid etki yok
Betametazon 0.6 mg	25-30× potens	Uzun etkili

🎯 Sonuç nasıl yorumlanır?

Sonuç	Anlamı	Kılavuz ne yapar
Kısa etkili → uzun etkili geçiş	Dikkat	Eşdeğer dozda bile HPA baskılanması belirgin artar
Adrenal yetmezlik replasmanı	Tablo geçerli değil	Replasmanda mineralokortikoid etki gerekir; deksametazon uygun değildir

🔢 Örnek hesap

Günde 40 mg metilprednizolon alan bir hasta prednizolona geçirilecekse: 4 mg metilprednizolon = 5 mg prednizolon olduğuna göre karşılık 50 mg prednizolon'dur. Aynı hasta deksametazona geçirilseydi karşılık yaklaşık 7.5 mg olurdu — anti-enflamatuar olarak eşdeğer, ancak etki süresi üç kat uzun ve mineralokortikoid desteği sıfır. Bu yüzden adrenal yetmezlik replasmanında deksametazon uygun değildir.

⚠️ Bu skor neyi söylemez?

Aşağıdakiler bir yasal uyarı değil, bu skorun uygulamada en sık yanlış okunduğu yerlerdir.

Tablo mineralokortikoid etkiyi dönüştürmez. Hidrokortizondan deksametazona eşdeğer dozda geçen bir hastada sodyum tutulumu ve volüm desteği kaybolur.
Etki süresi dönüşmez: 0.75 mg deksametazon 20 mg hidrokortizona anti-enflamatuar olarak eşdeğerdir ama üç kat uzun etkilidir.
Uzun süreli kullanımdan sonra doğrudan geçiş yapılmaz; adrenal baskılanma nedeniyle azaltma takvimi gerekir.
Tablo topikal, inhale veya intraartiküler formlar için geçerli değildir; onların potens sıralaması ayrıdır.

❓ Sık sorulan sorular

Steroid eşdeğerlik tablosu neyi dönüştürür?

Yalnızca anti-enflamatuar potensi. Mineralokortikoid etki, etki süresi ve HPA ekseni baskılanması bu dönüşümle taşınmaz.

Uzun süre steroid kullanan hastada doğrudan geçiş yapılabilir mi?

Hayır. Adrenal baskılanma nedeniyle azaltma takvimi gerekir; eşdeğer doza geçmek bu ihtiyacı ortadan kaldırmaz.

Tablo inhale veya topikal steroidler için kullanılabilir mi?

Hayır. Bu eşdeğerlikler sistemik kullanım içindir; inhale ve topikal formların potens sıralaması ayrıdır.

📚 Kaynaklar

🚀 Canlı Hesaplayıcıyı Çalıştırın

Değerleri girin; sonucu ve hangi formülün uygulandığını görün.

⚡ Hesaplayıcıyı Aç