Düzeltilmiş QTc İntervali & TdP Aritmi Riski Hesaplayıcı
Fridericia (altın standart), Bazett ve Framingham formülleriyle kardiyotoksik ilaç risk analizi.
🧭 Bu skor ne ölçer?
QTc, ölçülen QT süresinin kalp hızına göre düzeltilmiş hâlidir ve torsade de pointes riskinin en yaygın kullanılan göstergesidir. İlaç güvenliği açısından kritik olan şudur: QT uzatan bir ilacı başlamadan önceki değer ile başladıktan sonraki değer aynı formülle hesaplanmalıdır, yoksa fark formülden mi ilaçtan mı geldiği anlaşılmaz.
📋 Skorun değişkenleri ve puanları
| Değişken | Puan | Açıklama |
|---|---|---|
| Bazett — QT / √RR | En yaygın | Taşikardide QTc'yi olduğundan uzun, bradikardide kısa gösterir; otomatik EKG cihazlarının çoğu bunu basar |
| Fridericia — QT / ∛RR | Tercih edilen | İlaç güvenliği çalışmalarında standart; hız düzeltmesi Bazett'ten daha kararlıdır |
| Framingham — QT + 0.154 × (1 − RR) | Doğrusal | Geniş hız aralığında Bazett'ten iyi performans gösterir |
🎯 Sonuç nasıl yorumlanır?
| Sonuç | Anlamı | Kılavuz ne yapar |
|---|---|---|
| < 450 ms (erkek) / < 460 ms (kadın) | Normal | QT uzatan ilaç başlanabilir; bazal değer kaydedilir |
| 450-499 ms | Sınırda uzun | Elektrolitler düzeltilir, eş zamanlı QT uzatan ilaçlar gözden geçirilir, EKG tekrarlanır |
| ≥ 500 ms veya bazale göre ≥ 60 ms artış | Yüksek TdP riski | Sorumlu ilacın kesilmesi veya değiştirilmesi; kardiyoloji değerlendirmesi |
🔢 Örnek hesap
⚠️ Bu skor neyi söylemez?
Aşağıdakiler bir yasal uyarı değil, bu skorun uygulamada en sık yanlış okunduğu yerlerdir.
- QTc, TdP riskinin tek belirleyicisi değildir. Hipokalemi, hipomagnezemi, bradikardi, kadın cinsiyet, yapısal kalp hastalığı ve konjenital uzun QT sendromu riski QTc'den bağımsız olarak yükseltir.
- Geniş QRS'te (dal bloğu, ventriküler pacing) düzeltme güvenilmezdir; bu durumda QT'nin QRS payı ayrıştırılmadan yorumlanmamalıdır.
- Atriyal fibrilasyonda RR aralığı düzensiz olduğu için tek atımdan hesaplanan QTc yanıltıcıdır; birkaç atımın ortalaması alınır.
- Farklı formüller aynı EKG'de onlarca milisaniye farklı sonuç verir; eşik değerlerle karşılaştırırken hangi formülün kullanıldığı belirtilmelidir.
❓ Sık sorulan sorular
QTc için hangi formül kullanılmalı?
İlaç güvenliği değerlendirmesinde Fridericia tercih edilir; kalp hızından Bazett'e göre daha az etkilenir. En önemlisi, aynı hastada öncesi ve sonrası ölçümlerin aynı formülle hesaplanmasıdır.
QTc kaç ms üzerinde tehlikelidir?
500 ms ve üzeri ya da bazal değere göre 60 ms ve üzeri artış yüksek torsade de pointes riski olarak kabul edilir ve sorumlu ilacın gözden geçirilmesini gerektirir.
Dal bloğu olan hastada QTc güvenilir mi?
Hayır. Geniş QRS'te düzeltme güvenilmezdir; QT'nin QRS payı ayrıştırılmadan eşik değerlerle karşılaştırılmamalıdır.
📚 Kaynaklar
🚀 Canlı Hesaplayıcıyı Çalıştırın
Değerleri girin; sonucu ve hangi formülün uygulandığını görün.
⚡ Hesaplayıcıyı Aç