🧮 Farmakoloji Hesaplayıcı 📑 WHO / Hale's Medications and Mothers' Milk / TİTCK KÜB Bölüm 4.6 ✅ Doğrulanmış Formül

Emzirme (Laktasyon) Güvenliği & Bağıl Bebek Dozu (RID) İndeksi

İlaçların anne sütüne geçiş oranı (Süt/Plazma M/P), bağıl bebek dozu (RID < %10 güvenli) ve Hale emzirme kategorisi.

📐 Matematiksel / Klinik Formül

RID (%) = (Bebek Günlük Dozu mg/kg / Anne Günlük Dozu mg/kg) × 100

📚 Referans Kılavuz & Konsensüs

WHO / Hale's Medications and Mothers' Milk / TİTCK KÜB Bölüm 4.6

🧭 Bu skor ne ölçer?

Bağıl bebek dozu (RID), bebeğin anne sütüyle aldığı ilaç miktarının annenin kilo başına aldığı doza oranıdır. Emzirme döneminde ilaç kararının en yaygın kullanılan sayısal ölçütüdür; %10'un altı genel olarak uyumlu kabul edilir. Türkiye'de bağlayıcı kaynak ürünün KÜB 4.6 bölümüdür.

📋 Skorun değişkenleri ve puanları

Değişken	Puan	Açıklama
Bebeğin aldığı doz	mg/kg/gün	Süt konsantrasyonu × günlük süt alımı (yaklaşık 150 mL/kg/gün)
Annenin aldığı doz	mg/kg/gün	Annenin kilosuna bölünmüş günlük doz
Süt / plazma oranı (M/P)	Oran	İlacın süte geçiş eğilimi; tek başına güvenlik göstergesi değildir

🎯 Sonuç nasıl yorumlanır?

Sonuç	Anlamı	Kılavuz ne yapar
RID < %10	Genel olarak uyumlu	Çoğu ilaç bu aralıktadır; bebekte belirti izlenir
RID %10-25	Dikkatli değerlendirme	Yarar-zarar; alternatif ilaç, doz zamanlaması ve bebeğin yaşı gözetilir
RID > %25	Genellikle uygun değil	Alternatif ilaç veya emzirmenin geçici kesilmesi değerlendirilir

🔢 Örnek hesap

Günde 100 mg (1.5 mg/kg/gün) bir ilaç alan annenin sütündeki ölçülen konsantrasyon bebeğe 0.09 mg/kg/gün maruziyet sağlıyorsa RID = (0.09 / 1.5) × 100 = %6'dır. Bu değer genel olarak uyumlu kabul edilen %10 eşiğinin altındadır. Ancak bebek prematüre veya birkaç haftalıksa aynı RID daha yüksek gerçek maruziyet anlamına gelir; eşik tek başına karar vermez.

⚠️ Bu skor neyi söylemez?

Aşağıdakiler bir yasal uyarı değil, bu skorun uygulamada en sık yanlış okunduğu yerlerdir.

RID bir popülasyon ortalamasıdır; tek bir anne-bebek çifti için ölçülmüş değer değildir.
Prematüre ve yenidoğanlar farklıdır: eliminasyon kapasiteleri düşüktür, aynı RID onlarda daha yüksek maruziyet anlamına gelir.
Düşük RID idiyosenkratik etkileri dışlamaz — nadir ama ciddi reaksiyonlar doza bağlı olmayabilir.
Oral biyoyararlanımı çok düşük ilaçlarda RID yüksek çıksa bile bebeğe sistemik geçiş sınırlı olabilir; tek sayıya bakarak karar verilmez.

❓ Sık sorulan sorular

RID yüzde kaçın altı emzirmede güvenli kabul edilir?

Genel kabul %10'un altıdır. %10-25 aralığı dikkatli değerlendirme, %25 üzeri ise çoğunlukla alternatif arayışı gerektirir.

Düşük RID her bebek için güvenli mi demektir?

Hayır. RID bir popülasyon ortalamasıdır; prematüre ve yenidoğanların eliminasyon kapasitesi düşüktür ve idiyosenkratik etkiler doza bağlı olmayabilir.

Türkiye'de bağlayıcı kaynak hangisidir?

Ürünün TİTCK tarafından onaylanmış Kısa Ürün Bilgisi'nin 4.6 bölümü. LactMed gibi kaynaklar tamamlayıcıdır, yerine geçmez.

📚 Kaynaklar

🚀 Canlı Hesaplayıcıyı Çalıştırın

Değerleri girin; sonucu ve hangi formülün uygulandığını görün.

⚡ Hesaplayıcıyı Aç