CHA₂DS₂-VASc Skoru (Atriyal Fibrilasyon İnme Riski) Hesaplayıcı
Non-valvüler Atriyal Fibrilasyon hastalarında yıllık inme ve sistemik emboli riskini belirleyen ve ESC/AHA NOAC endikasyonunu değerlendiren klinik skorlama.
🧭 Bu skor ne ölçer?
CHA₂DS₂-VASc, non-valvüler atriyal fibrilasyonu olan bir hastanın yıllık inme ve sistemik emboli riskini tahmin eder ve oral antikoagülan endikasyonunu belirlemek için kullanılır. 2010'da CHADS₂ skorunun düşük riskli grubu yeterince ayıramaması üzerine geliştirildi: asıl amacı yüksek riskliyi bulmak değil, antikoagülana gerçekten ihtiyacı olmayan hastayı güvenle ayırabilmektir.
📋 Skorun değişkenleri ve puanları
| Değişken | Puan | Açıklama |
|---|---|---|
| C — Konjestif kalp yetmezliği / sol ventrikül disfonksiyonu | 1 | Klinik kalp yetmezliği veya EF düşüklüğü |
| H — Hipertansiyon | 1 | Tedavi altında olsa da sayılır |
| A₂ — Yaş ≥ 75 | 2 | Tek başına iki puan değerindedir |
| D — Diyabetes mellitus | 1 | Tip 1 veya tip 2 |
| S₂ — İnme / TİA / tromboemboli öyküsü | 2 | Skorun en ağır tek maddesi |
| V — Vasküler hastalık | 1 | Geçirilmiş miyokard infarktüsü, periferik arter hastalığı veya aort plağı |
| A — Yaş 65-74 | 1 | 75 yaş üstüyle birlikte sayılmaz |
| Sc — Kadın cinsiyet | 1 | Başka risk faktörü yokken tek başına antikoagülan gerekçesi sayılmaz |
🎯 Sonuç nasıl yorumlanır?
| Sonuç | Anlamı | Kılavuz ne yapar |
|---|---|---|
| Erkek 0 / Kadın 1 | Düşük risk | Oral antikoagülan önerilmez; antiplatelet de önerilmez |
| Erkek 1 / Kadın 2 | Orta risk | Antikoagülan hasta tercihi ve kanama riski değerlendirilerek düşünülebilir |
| Erkek ≥ 2 / Kadın ≥ 3 | Yüksek risk | Kontrendikasyon yoksa oral antikoagülan önerilir (kılavuzlar NOAC'ı varfarine tercih eder) |
🔢 Örnek hesap
⚠️ Bu skor neyi söylemez?
Aşağıdakiler bir yasal uyarı değil, bu skorun uygulamada en sık yanlış okunduğu yerlerdir.
- Skor kanama riskini ölçmez. Antikoagülan kararı için kanama tarafı ayrıca değerlendirilir; ikisi aynı ölçek değildir.
- Mekanik kapak protezi veya orta-ciddi mitral darlığı olan hastalarda geçerli değildir — bu hastalar skordan bağımsız olarak antikoagüle edilir ve NOAC yerine varfarin kullanılır.
- Kadın cinsiyet maddesi bir risk değiştiricidir, bağımsız risk faktörü değil: başka hiçbir maddesi olmayan bir kadın hasta düşük riskli kabul edilir.
- Skor, atriyal fibrilasyonun süresine veya paroksismal/kalıcı olmasına bakmaz; kısa süreli AF atağı olan hastada da aynı şekilde hesaplanır.
❓ Sık sorulan sorular
CHA₂DS₂-VASc skoru kaçtan sonra kan sulandırıcı başlanır?
Erkeklerde 2 ve üzeri, kadınlarda 3 ve üzeri skorda kılavuzlar kontrendikasyon yoksa oral antikoagülan önerir. Erkekte 1, kadında 2 skoru ise kesin bir eşik değil, hastayla birlikte verilen bir karardır.
Kadın olmak tek başına risk faktörü müdür?
Hayır. Kadın cinsiyet maddesi bir risk değiştiricidir: başka hiçbir maddesi olmayan bir kadın hasta düşük riskli kabul edilir ve antikoagülan önerilmez. Eşiklerin kadınlarda bir puan yüksek olmasının nedeni budur.
Aspirin CHA₂DS₂-VASc skoru yüksek hastada yeterli mi?
Hayır. Güncel kılavuzlar atriyal fibrilasyonda inme önlemek için antiplatelet tedaviyi önermez; aspirinin bu endikasyondaki yarar-zarar dengesi oral antikoagülanın belirgin gerisindedir.
📚 Kaynaklar
🚀 Canlı Hesaplayıcıyı Çalıştırın
Değerleri girin; sonucu ve hangi formülün uygulandığını görün.
⚡ Hesaplayıcıyı Aç